Hoàng Su Phì – Một thoáng nhớ

Ngày đăng: 28-08-2017 11:40

Trong cái nóng gay gắt của Sài gòn chiều nay làm tâm trạng đầy bứt rứt. Lơ đãng ngắm lại những bức ảnh trong chuyến du khảo đông bắc vừa trải nghiệm vào đầu tháng tư. Một cảm xúc bâng khuâng bóp chặt tim, bởi những bức ảnh gợi lại cho tôi nỗi nhớ lay lắt về Hoàng Su Phì : Vùng đất của núi non điệp trùng mây giăng bao phủ, nơi có khu ruộng bậc thang tuyệt đẹp, những mùa hoa nở rộ cùng phiên chợ thấm đẫm tình người qua những sắc màu trang phục độc đáo.

1. Tìm đến vùng đất có huyền thoại vàng :

hoang su phi 1

Tẩn mẩn ngắm những rặng núi xanh xanh kéo dài không chán mắt, tôi hỏi Kiên – người bạn đường kiêm hướng dẫn như sau: vì sao vùng này lại có tên Hoàng Su Phì? Mỉm cười, Kiên cho biết, theo truyền khẩu : đây là vùng đất chứa vàng của Then (tức ông Trời) để ban tặng cho con người đấy.

Vốn là động vật thông minh và được Then thương yêu nhưng con người vì lóa mắt trước vàng nên họ đã đem lòng bội phản. Vậy là một cuộc chiến tàn sát nhau giữa các dân tộc đã xảy ra trên vùng đất phì nhiêu này. Quá giận dữ, Then đã hóa phép vàng trở thành những mảnh bụi bay trong không gian, bám vào đất đá và trôi dài theo các dòng suối đổ ra sông Chảy ngày đêm không dứt.

Từ đó nhân loại không còn sung sướng như xưa, họ phải tận lực làm việc để kiếm cái ăn trong nỗi u buồn khi sống trong mảnh đất đầy vàng nhưng đói nghèo vẫn luôn rình rập. Do vậy cái tên Hoàng Su Phì chỉ là một ký ức nhắc nhở với mọi dân tộc rằng: Ngày nào con người hòa thuận yêu thương nhau, lúc đó vàng sẽ tự tụ lại để mọi người cùng chung hưởng niềm vui hòa bình và hạnh phúc.

Câu chuyện của Kiên đã giúp nhóm bớt nhọc mệt bởi hành trình vượt qua cung đường quanh co đầy những cua gắt với con số khoảng 600 cái đã làm mọi người ê ẩm. Tuy vậy, niềm vui háo hức sẽ được chiêm ngắm nét đẹp dung dị của các dân tộc đã làm mọi người háo hức như trẻ thơ khi được viếng thăm vùng đất đông bắc đẹp như tranh cổ tích.

Ở Hoàng Su Phì, dù quanh quất tìm kiếm những di tích tâm linh như đình chùa hay đền, miễu,  nhà thờ... Thế nhưng, tôi đã thất vọng bởi Kiên cho biết: các dân tộc của vùng sơn cước tuy có thờ tổ tiên nhưng họ rất đơn giản về việc thờ cúng. May ra, chỉ còn vài bản vẫn tồn tại các nghi lễ do thầy mo, thầy cúng thực hiện vào dịp lễ hội mừng cơm mới hoặc chữa bệnh và mai táng.

2. Lạc vào phiên chợ sắc màu :

hoang su phi 2

Sáng hôm sau đưa cả nhóm đi chơi chợ phiên vào dịp cuối tuần trong không gian lành lạnh bởi cái rét nàng Bân bao phủ. Giữa đất trời mù mù bởi mây phủ giăng giăng, hình ảnh các cư dân gùi hàng,  xách rọ, mang vác những sản vật do mình tự nuôi trồng như lợn cắp nách, dê ,thỏ, ngan ngỗng, gà vịt cho đến măng, thảo quả, miến dong, cùng các gia vị tìm hái trong rừng như mắc khén, hạt dỗi , hạt tê, tam thất , ba kích… Tất cả đã làm nhóm du khách mắt tròn mắt dẹt, chụp hình bởi các bộ trang phục của các dân tộc thật đẹp xinh và độc đáo…

Tại khu trái cây, sắc màu của các gùi cam, thơm, nhót, táo mèo, trà  và các loại lan rừng... Tất cả  được bày biện  rộn một góc chợ cùng lời chào mời mua bán lao xao,  những âm giọng lạ tai khiến  chúng tôi không hiểu hết nhưng nụ cười hiền của mọi cư dân đã làm  cả nhóm cảm thấy  hồn nhiên, lòng vui như trẻ thơ đón tết.

Có đi Hoàng Su Phì, bạn sẽ ngộ ra một điều: Chợ phiên là dịp để vui chơi, mua sắm và cũng là nơi nam thanh nữ tú có cơ hội hẹn hò mong tìm cho mình một ý trung nhân sắt cầm duyên nợ.

Vào ngày này, các cô gái luôn vận cho mình bộ trang phục sặc sỡ nhất, họ đi thành nhóm nhỏ, tung tẩy bộ cánh và cười duyên khi ăn hàng, mua sắm, huyên thuyên chuyện trò và liếc mắt đi tìm người trong mộng. Riêng các chàng trai thì đơn giản hơn, họ hay mặc quần áo có sắc đen, xanh thẫm hoặc xanh chàm. Hiện tại, cư dân vùng cao này đã sử dụng xe gắn máy khá nhiều. Họ vô tư quăng xe vào một góc nào đó, nhấm nháp món thắng cố tỏa vị thơm thơm của gừng, nhấm nháp ly rượu ngô trong vắt với gương mặt ửng hồng mà tôi không hiểu sắc hồng này do rượu hay vì trời quá lạnh.

Chơi chợ phiên, chúng tôi cũng lưu ký cho mình vài món quà kỷ niệm như chiếc nón lá người Tày và các gói gia vị dùng để ướp thịt nướng rất ngon, lạ miệng. Ngoài ra, cả nhóm đã lặc lè thi nhau đóng gói các túi trà Shan tuyết  để đem về Sài Gòn làm quà biếu bởi qua lời Kiên tư vấn: Trà vùng này nổi tiếng nhất quê Việt. mùa Xuân là dịp trà ra lá non và ngon nhất trong năm. Khi đã đến đây, mong mọi người hãy đem về những gói trà thơm, uống để nhớ mãi hương vị Shan tuyết trà trên đỉnh Tây Côn Lĩnh quanh năm mây trắng.

3.  Cảm xúc đọng lại :

hoang su phi 3

Vào tháng 6, các du khách thường rủ nhau lên Hoàng Su Phì để săn ảnh mùa nước đổ, riêng tháng 9, 10, cả khu ruộng bậc thang hùng vĩ này đượm một sắc vàng óng hây hây của mùa lúa chín thơm hương. Còn khi thời tiết chuyển rét báo đông và kéo dài cho đến hết tháng 3 không gian nơi đây rộn ràng vui đón những loài hoa tam gíac mạch, hoa đào, hoa lê, hoa mận thi nhau  bừng nở . Chúng làm lưu luyến mọi trái tim khi chạm ngõ giữa khung cảnh thiên tiên của núi rừng,  rực rỡ muôn sắc hoa khoe dáng trong nắng vàng.

Có thể nói, Hoàng Su Phì có quá nhiều tiềm năng về du lịch bởi vùng đất này là chốn tụ họp của 22 dân tộc chung sống hòa bình. Những nét văn hóa đầy sắc màu cho đến tài nguyên rừng trù phú  cùng các di sản ruộng bậc thang, đỉnh Chiêu Lầu Thi đầy mây phủ như tuyết hay khí hậu se se, đã làm say lòng mọi du khách.

Thế nhưng, có lẽ do việc giao thông chưa thuận tiện, kế hoạch quảng bá cho Hà Giang là điểm đến hấp dẫn vẫn chưa được chú trọng. Vì vậy, các sản vật quý của vùng đất này vẫn chưa được bảo tồn, khai thác và phát triển xứng tầm vóc để giúp cho cư dân đông bắc có cơ hội đổi đời từ nguồn kinh tế du lịch xanh.

Chia tay vùng đất của giai thoại qua câu chuyện “Vàng và máu” của nhà văn Thế Lữ, tôi ước mơ sẽ quay trở lại đây thật sớm, sẽ tham dự những lễ hội Lồng Tồng, lễ mừng Cơm mới và khoác vào mình những bộ trang phục đẹp tuyệt vời của các dân tộc để làm duyên.

Ngửa mặt nhìn những ngọn Shan mộc xanh xanh rung rinh như cánh tay chào tạm biệt. Chợt nhớ lắm mùi ngọc am tỏa hương trong căn phòng ngủ, nhớ vị nồng say của chén rượu thóc nàng Đôn đối ẩm với món gỏi dê ngon ngọt mát lành. Nhớ món bánh Dằng thơm thơm, tỏa hơi ấm cùng nụ cười xinh của cô bán hàng e lệ trong bộ trang phục H’Mông đầy quyến rũ.  Và nhớ cả  đôi mắt to tròn của em bé ngơ ngác nhìn cả khu chợ phiên rộn ràng sau lưng mẹ rồi bình thản ngủ say.

Hoàng su phì ơi !

Lòng bỗng nhớ vùng đất “vỏ cây vàng “này rất nhiều cho dù không có ai mong chờ tôi  cả.

Dương Thủy (Trung tâm Bảo tồn Nghiên cứu và Phát triển Ẩm thực Việt Nam))

Tags: Hoàng Su Phì, dân tộc H’Mông, du lịch Hà Giang, ruộng bậc thang, chợ phiên Hoàng Su Phì, vùng đất vàng của Then