Ghé chợ Hòa Bình –Ăn bún mắm Cô Ba ngon rụng răng nhức nách.

Ngày đăng: 27-08-2018 14:19

Sài Gòn vốn là vùng đất của các nền văn hóa, ẩm thực vùng miền hội tụ. Vì vậy, lang thang khắp các hang cùng, ngõ hẻm của đô thị này, bạn có thể tìm thấy nhiều quán ăn không bảng tên, nhưng luôn đầy ụ khách ủng hộ bà chủ quán từ nhỏ xíu cho đến trưởng thành.

Khi được biết : gánh bún mắm mang tên cô Ba Lợi đã có lịch sử 65 năm gắn bó tại chợ Hòa Bình- Quận 5.

Khi tôi tìm đến trải nghiệm món ăn, nghe cô kể lại chuyện “Sài Gòn xưa và nay” qua mùi thơm lựng của tô bún thoảng bay.

Cuộc trò chuyện đôi lúc phải ngắt quãng bởi  không gian luôn lao xao, vang vang tiếng chào mời khách ăn hàng trong khu chợ nhỏ.

Ngắm tô bún vừa bưng cho khách, tôi chụp nhanh vài bức ảnh và giật mình khi nghe cô Ba cho biết. Gánh bún này đã truyền đến đời thứ 2, nay sắp truyền cho đời thứ 3 vì gia đình đã bán bún mắm từ những năm 50 của thế kỷ trước.

Thấy tôi tò mò, cô Ba Lợi vui vẻ kể.

Gia đình  cô vốn là dân Tắc Vân –  một địa danh thuộc tỉnh Cà Mau chính gốc. Hồi nẫm đất rừng miệt này ôi thôi mênh mang, bao la bát ngát, chim cá bay rợp trời, ken đặc quẫy đuôi trong ao đìa nhìn ham lắm.

Lúa gạo cũng ê hề, rau rác mọc đầy vườn nhà nên nói chung tụi tui hỏng bị đói để bỏ xứ ra đi đâu .

Tuy nhiên, chiến tranh thì quá khốc liệt, sống giữa cái cảnh nơm nớp ban ngày bị càn, đêm đi gỡ cá cũng có thể bị bắn bởi pháo sáng bay mù trời.

Gia đình tui chăn chiếu bồng vác nhau, trôi dạt về Sài Gòn tìm đường sinh sống.

bun mam co ba 1

Lang thang trên mảnh đất đô thị xa lạ, đồng tiền trong túi thì eo hẹp nên thuở những ngày nhập cư xưa, gia đình cô phải tá túc bên hiên một ngôi chùa thuộc khu vực Quận 5.

Hàng ngày cô đi gánh nước cho bà con quanh xóm kiếm thêm thu nhập giúp cha mẹ có thêm tiền mua gạo nuôi lũ cháu, riêng anh em cô thì cùng nhau ra chợ mần nghề đẩy xe, khuân vác.

Tư lự, cô ba kể, hồi xưa tuy cực mà vui lắm.

Có lẽ, bởi mọi người ở khu này ai ai cũng nghèo nên rất thương nhau. Hồi đó gia đình tui hay nấu mắm kho ăn cơm, mùi mắm bay khắp chợ nên ai cũng biết. Mấy bạn gánh nước hay xin mắm kho về ăn, riết rồi họ biểu : Gia đình tui mần món này bán cho cả xóm ăn đã ghiền.

Vậy là, má tui lui cui, mua quang gánh nồi niêu và ra đời món mắm kho miệt dưới.

Tò mò tôi hỏi, tại sao gọi là miệt dưới ?

Cô ba hồn nhiên đáp,

Hồi nẫm mỗi khi ai hỏi tui về gốc gác quê cha đất tổ,

Nghe nói mình là dân Cà Mau là ai nấy đều le lưỡi biểu :

Trời đất ! Ở tuốt miệt dưới hả? cái xứ chi mà xa tít mù.

Chắc vì phải đi xe cả 2 ngày mới tới Sài Gòn nên vùng này  nhắc tới nó là ai ai cũng ngán ngẩm.

Nhờ cô Ba chỉ bảo tôi mới biết:

bun mam co ba 2

Món bún mắm của người Cà Mau khác xa món bún nước lèo Sóc Trăng bởi nước dùng thì phải sanh sánh, nguyên liệu nấu gồm  ba loại mắm cá là lóc-sặc-linh, hoặc trèn-linh-sặc hay rô-linh- sặc. 

Ngày nay, món mắm cá lóc gần như bị gạt bỏ trong nồi mắm kho bởi nếu bạn làm mắm bằng cá nuôi thì vị mắm rất tanh, người quen ăn bún mắm sẽ nhận ra ngay. Do vậy, nấu bún mắm mà  nêm bằng mắm cá lóc là kể như thua, ăn không ngon nên bán ế.

Trong khi đó, với món bún nước lèo thì người ta hay dùng nước xương hầm, luộc kèm cá lóc hay cá Basa cho ngọt vị, nêm chút mắm để nước dùng được ngọt và thơm. Riêng món bún mắm Cà Mau, ngoài nồi mắm được kho kỹ, rục rệu xác mắm, cô Ba còn nêm gia vị bao gồm củ ngải bún, đường thốt nốt, nước dừa tươi theo một lượng nhất định.

Sau đó, cô bỏ thêm cá-mực-tôm và cà tím vào nồi. Riêng món heo quay, cô lựa loại heo ba rọi 3 làn chỉ, đem ướp và quay lu cho heo thật giòn da .

Khi ăn :

Cô bày tô bún theo kiểu rau dưới bún trên, cá-tôm-mực và heo quay được sắp đầy ụ trên mặt.

Cẩn thận cô dùng vá quấy nhẹ trong nồi. Từ từ, cô múc 1 vá đầy nước dùng sôi ùng ục chế vào tô rùi bỏ thêm mớ hẹ hoa cắt khúc vào mặt tô nhìn thiệt bắt mắt.

Bưng tô bún mắm ra mời khách ăn , cô Ba còn kèm lời khuyên : vắt thêm  miếng chanh, nêm thêm  ớt hoặc mắm me vào tô  cho đậm vị.

Ăn bún mắm thì phải kèm các loại rau của miệt quê nước nổi như bông chuối xắt nhuyễn, kèo nèo, bông súng, rau đắng đất, rau muống bào, giá hẹ và cả bông điên điển hoặc bông su đũa theo mùa.

Tới gian hàng của cô Ba, chỉ cần nhìn dĩa rau thôi, ai nấy cũng hít hà khi mùi thơm của tô bún mắm tỏa lan trong không khí.

Nếu có dịp, bạn hãy ghé thăm chợ Hòa Bình, nằm trên đường Nhiêu Tâm nhé..

Lang thang nơi này, bạn có thể tròn mắt khi biết ngoài việc thưởng thức tô bún mắm ngon bá cháy của cô Ba.

Đây cũng là cái nôi của làng nghề kim hoàn nổi tiếng khắp miền Nam với bề dày lịch sử hơn tram năm rùi đa.

Ngày nay,

Ngoài việc gây ấn tượng bằng nét kiến trúc rất riêng, chợ Hòa Bình còn là chốn gửi thân của bao gia đình chuyên sinh sống lất lây quanh chợ từ việc bán bún mắm như cô Ba, hay thui thịt dê mướn, làm lông gà hoặc đẩy xe kút kít thuê cho mọi khách.

Tạm biệt cô Ba, người chủ của gánh bún nhỏ trong khu chợ cổ này.

Lòng tôi chợt trào dâng một niềm bâng khuâng.

Bởi chính những con người thầm lặng ấy, đã cần mẫn tặng cho đời  một chút hương hoa của đất rừng Cà Mau.

Chăm chỉ làm 1 đại sứ ẩm thực không công ,qua việc hàng ngày nấu ra nồi bún ngon, bưng bê phục vụ khách gần xa  với tâm hồn đơn sơ, chất phác.

Dương Thủy

Tags: bún mắm Cô Ba, món bún mắm, ẩm thực Cà Mau, bún mắm Cà Mau